A BIT ABOUT US / YCHYDIG AMDANOM NI

Bangor First is Bangor's Business Improvement District (BID), working to build a more vibrant city centre by Putting BANGOR FIRST!

In November 2015, businesses in Bangor town centre established a business-led and -funded mechanism known as a Business Improvement District (BID). This BID helps to improve Bangor as a place to work, live and visit by delivering a targeted programme of services.

As a BID we support local incentives and community projects that give people opportunities to learn new skills and showcase their work. 

Mae Bangor Yn Gyntaf yn Ardal Gwella Busnes (AGB), sy’n gweithio i adeiladu canol dinas mwy bywiog drwy roi

 

BANGOR YN GYNTAF!

Ym mis Tachwedd 2015, sefydlodd busnesau yng nghanol dinas Bangor fecanwaith wedi ei arwain a’i gyllido gan fusnesau a elwir yn Ardal Gwella Busnes (AGB). Mae’r AGB yma’n helpu i wella Bangor fel lle i weithio, i fyw ac i ymweld ag ef trwy ddarparu rhaglen o wasanethau wedi’u targedu. 

 

   Rydym, fel AGB, yn cefnogi menterau lleol a prosiectau cymunedol sy’n rhoi cyfleoedd i bobl ddysgu sgiliau newydd ac i arddangos eu gwaith.

FAQ / CWESTIYNAU CYFFREDIN

WHAT IS A BID? / BETH YW AGB?

A Business Improvement District (BID) is a business-led and funded partnership, where businesses within a defined area invest money together to make the improvements they identify for their trading environment. A BID is formed following consultation and a ballot in which businesses vote on a BID proposal or business plan for the area.
If a ballot is successful, it is then managed and operated by a BID Company – a non-profit company run by and for its members – and is funded through the BID levy, which is a small percentage of a business's rateable value.
The improvements made by a BID are determined by businesses themselves and are additional to services provided by the local authority. They can include core services such as additional cleaning and security, or more wide-ranging projects such as business support, improved infrastructure, visitor services, area branding, promotions and cultural activities.

HOW IS BANGOR FIRST FUNDED – AND WHERE IS IT SPENT? / SUT MAE BANGOR YN GYNTAF YN CAEL EI ARIANNU – A SUT MAE’R ARIAN YN CAEL EI WARIO?

Bangor First is funded by a 1.50% levy on the rateable value of hereditaments (business units) within the defined BID boundary that have a rateable value of £5,000 or more, as of the notice of ballot date (28th January 2021) for the BID's second term.
Businesses with a rateable value below the threshold are exempt from paying the levy, although they can contribute voluntarily as some have already done in Bangor.
Ratepayers that receive mandatory relief from business rates and are office-based have their BID levy discounted at the same rate. This discount does not apply to business units that receive mandatory relief which are retail.
This levy raises a collective pot of £740,000 that will be invested in the town centre over the BID’s second five-year term.
The BID’s services are above and beyond what the Local Authority and Town Council currently provide for the town centre. To ensure that the services the BID provides are additional to what’s already delivered, the BID has a baseline agreement with the local authorities which details the services they currently deliver.
BID funds are only for projects in addition to those delivered by the local councils and can only be spent to improve the area in which they are raised.

HOW IS THE BID LEVY COLLECTED? /  SUT MAE’R AGB YN CAEL EI LYWODRAETHU?

The BID levy is collected on an annual basis. We commission the local authority to collect the levy on our behalf as a separate bill. The levy is amended on an annual basis in line with inflation.
Bangor First is a company limited by guarantee. The BID levy is mandatory for all eligible hereditaments (those with over £5,000 rateable value) within the BID area. This includes those owned by the local authorities and other public bodies.

HOW IS THE BID GOVERNED? / SUT MAE’R ARDOLL YN CAEL EI CHASGLU?

Bangor First was established in 2015 after a successful BID ballot, with eligible businesses voting in favour of continuing the BID's work for a second term in March 2021. It is an independent, not-for-profit company. It is a transparent body open to scrutiny from its levy payers and the community in which it operates, with regularly updated information about income and expenditure available to all members of the BID.
Bangor First is led by the private sector – a board of directors who represent a cross-section of businesses in Bangor.  A Full-time BID manager delivers the programme, overseen by the board. An evaluation framework is used to measure performance, using data such as crime statistics and footfall figures, visitor and business surveys.

HOW LONG DOES THE BID LAST? / AM BA HYD MAE’R AGB YN PARA?

The BID runs in terms of five years and is currently in its second term beginning 2021, ensuring guaranteed investment in Bangor city centre until 2026. Businesses will vote on whether they would like the BID to continue its work in a renewal ballot in 2026.

HOW DOES THE BID BALLOT WORK? / SUT MAE PLEIDLAIS YR AGB YN GWEITHIO?

A BID can only be re-established after a successful ballot vote of eligible businesses in Bangor.
In 2026, all eligible businesses within the BID boundary will receive a ballot paper in the post to vote with. Ballot papers must be returned within a month.
To be re-established, the ballot must pass on two counts: a simple majority of those voting must be in favour and their votes must represent more than 50% of the total rateable value of the properties that voted.
The BID was established in November 2015 following a successful ballot and re-established in a renewal ballot in March 2021, both of which adhered to these same ballot rules.

Mae Ardal Gwella Busnes (AGB) yn bartneriaeth sy’n cael ei harwain a’i hariannu gan fusnesau, ble mae busnesau o fewn ardal benodol yn buddsoddi arian gyda’i gilydd i wneud gwelliannau maent wedi eu hadnabod ar gyfer eu hamgylchedd masnachu. Sefydlir AGB yn dilyn ymgynghoriad a phleidlais ble gall busnesau bleidleisio ar gynnig neu gynllun busnes AGB ar gyfer yr ardal honno. 

Os bydd y bleidlais yn llwyddiannus, bydd wedyn yn cael ei reoli a’i redeg gan Gwmni AGB – cwmni nid-er-elw sy’n cael ei redeg gan, ac ar gyfer, ei aelodau – ac yn cael ei gyllido drwy ardoll yr AGB, sydd yn ganran fechan o werth ardrethol busnes. 
Mae’r gwelliannau a wneir gan yr AGB yn cael eu penderfynu gan y busnesau eu hunain ac yn ychwanegol i’r gwasanaethau hynny mae’r awdurdod lleol yn eu darparu. Gallent gynnwys gwasanaethau craidd megis glanhau a diogelwch ychwanegol, neu brosiectau mwy eang fel cefnogaeth busnes, gwella’r isadeiledd, gwasanaethau ymwelwyr, brandio i’r ardal, hyrwyddiadau a gweithgareddau diwylliannol.

Ariennir Bangor Yn Gyntaf drwy ardoll o 1.50% ar werth ardrethol eiddo (unedau busnes) o fewn ffiniau diffiniedig yr AGB sydd â gwerth arthrethol o £5,000 neu fwy, fel ar ddyddiad yr hysbysiad o bleidlais (28ain Ionawr 2021) ar gyfer ail dymor yr AGB.

Mae busnesau gyda gwerth ardrethol islaw’r trothwy’n eithriedig o dalu’r ardoll, er y gallant gyfrannu’n wirfoddol fel mae rhai wedi ei wneud eisioes ym Mangor.

Mae talwyr ardreth sy’n derbyn gostyngiad mandadol ar eu hardrethi busnes ac wedi’u lleoli mewn swyddfa yn cael gostyngiad ar eu hardreth AGB ar yr un raddfa. Nid yw’r disgownt hwn yn berthnasol i unedau busnes sy’n derbyn gostyngiad mandadol sydd yn fanwerthwyr.

Mae’r ardoll yma’n codi cronfa sy’n dod i gyfanswm o £740,000 fydd yn cael ei fuddsoddi yng nghanol y ddinas dros ail dymor pum mlynedd yr AGB. 

Mae gwasanaethau‘r AGB uwchlaw a thu hwnt i’r hyn mae’r Awdurdod Lleol a’r Cyngor Dinas yn ei ddarparu’n bresennol i’r ddinas. Er mwyn sicrhau fod y gwasanaethau mae’r AGB yn eu darparu yn ychwanegol i’r hyn a dderperir eisioes, mae gan yr AGB gytundeb gwaelodlin gyda’r awdurdodau lleol sy’n rhoi manylion am y gwasanaethau maent yn eu darparu ar hyn o bryd. 

Mae cronfeydd yr AGB ar gyfer prosiectau sy’n ychwanegol i’r rhai hynny mae’r cynghorau lleol yn eu darparu yn unig, ac ond i gael eu gwario i wella’r ardal y cawsant eu codi ynddi.

Cesglir ardoll yr AGB yn flynyddol. Rydym yn comisiynu’r awdurdod lleol i gasglu’r ardoll ar ein rhan fel bil ar wahân. Bydd yr ardoll yn cael ei hadolygu yn flynyddol yn unol â chwyddiant.

Mae Bangor Yn Gyntaf yn gwmni cyfyngedig trwy warant. Mae ardoll yr AGB yn fandadol i’r holl eiddo cymwys (y rhai hynny sydd â gwerth ardrethol dros £5,000) o fewn ardal yr AGB. Mae hyn yn cynnwys y rhai hynny sy’n eiddo i awdurdodau lleol neu gyrff cyhoeddus eraill.

Sefydlwyd Bangor Yn Gyntaf yn 2015, yn dilyn pleidlais lwyddiannus, gyda busnesau cymwys yn pleidleisio o blaid parhau gyda gwaith yr AGB am ail dymor ym mis Mawrth 2021. Mae’n gwmni annibynnol, nid-er-elw. Mae’n gorff tryloyw sy’n agored i sgriwtini gan ei dalwyr ardoll a’r gymuned mae’n gweithredu o’i mewn, gyda’r wybodaeth am incwm a gwariant yn cael ei diweddaru’n rheolaidd ar gyfer holl aelodau’r AGB.

Arweinir Bangor Yn Gyntaf gan y sector breifat – bwrdd o gyfarwyddwyr sy’n cynrychioli trawsdoriad o’r busnesau ym Mangor. Mae Rheolwr AGB llawn amser yn darparu’r rhaglen, dan oruchwyliaeth y bwrdd. Defnyddir fframwaith gwerthuso i fesur perfformiad, gan ddefnyddio data megis ystadegau troseddu, ffigyrau am niferoedd ymwelwyr, ac arolygon ymwelwyr a busnes.

Mae’r AGB yn rhedeg fesul tymor pum mlynedd ac yn ei ail dymor ar hyn o bryd, wedi cychwyn hwn yn 2021, gan sicrhau buddsoddiad yng nghanol dinas Bangor hyd 2026. Bydd busnesau’n pleidleisio i bendefynu os ydynt am i’r AGB barhau gyda’i waith mewn pleidlais adnewyddu yn 2026.

Ni ellir ail-sefydlu AGB oni bai bod pleidlais lwyddiannus o fusnesau cymwys ym Mangor wedi cymryd lle. 

 

Yn 2026, bydd pob busnes cymwys o fewn ffiniau’r AGB yn derbyn papur pleidleisio drwy’r post i bleidleisio gydag ef. Bydd yn rhaid dychwelyd y papurau o fewn mis.



 

Er mwyn ail-sefydlu, mae’n rhaid i’r bleidlais basio ar ddau gyfrif: mae’n rhaid i fwyafrif syml o’r rhai sy’n pleidleisio fod o blaid ac mae’n rhaid i’w pleidleisiau gynrychioli mwy na 50% o gyfanswm gwerth ardrethol yr eiddo sydd wedi pleidleisio.



 

Sefydlwyd yr AGB ym mis Tachwedd 2015, yn dilyn pleidlais lwyddiannus, a cafodd ei ail-sefydlu mewn pleidlais adnewyddu ym mis Mawrth 2021, gyda’r bleidlais yn glynu i’r rheolau pleidleisio hyn ar y ddau achlysur.

HOW THE FUNDS WILL BE ALLOCATED /
SUT BYDD YR ARIAN YN CAEL EI DDYRANNU

Over our 5 year term, Bangor First will invest over £740,000in the City centre. 

Dros ein tymor 5 mlynedd, bydd Bangor Yn Gyntaf yn gwario dros £740,000 yng nghanol y ddinas.

12%

Business Services / Gwasanaethau Busnes

39%

Safety & Security / Diogelwch

8%

Area Profile / Proffil yr Ardal

16%

Culture / Diwylliant

20%

BID Running & Statutory Costs /

Costau Rhedeg a Statudol yr AGB

5%

Contingency / Wrth Gefn

EXPLANATORY NOTES : Total BID levy assumes a 95% collection rate. a contingency / responsive fund of 5% has been included. Figures are real with no inflation applied. the core cost shown here include: Staff time that is not dedicated to to project delivery, financial management project costs include an allocation for staff resource to ensure the money is used effectively

NODIADAU ESBONIO: Mae ardoll gyflawn yr AGB yn tybio graddfa gasglu o 95%. Mae cronfa wrth gefn / ymatebol o 5% wedi ei chynnwys. Mae’r ffigyrau’n real heb ddim chwyddiant wedi ei gymhwyso. Mae’r costau craidd yma yn cynnwys: Amser staff sydd ddim yn ymroddedig i ddarparu prosiectau. Mae costau prosiectau rheoli cyllid yn cynnwys dyraniad ar gyfer adnodd staff er mwyn sicrhau defnydd effeithiol o’r arian.